Mijn mama kreeg onlangs te horen dat ze borstkanker heeft. Ze staat er slecht voor, hoewel ze zich om de twee jaar preventief liet onderzoeken. Waarom doen we daar dan eigenlijk nog de moeite voor? Frauke (31)

Sinds 2001 wordt je als vrouw tussen 50 en 69 jaar aangeraden om elke twee jaar een mammografie te laten uitvoeren. Het doel van deze overheidscampagne is om op die manier vroegtijdig een eventuele kanker vast te stellen, in de hoop dat je dan ook meer kans op genezing hebt. Maar is dat wel een juiste redenering?

Dit gaat uit van de veronderstelling dat kleine tumoren nog niet zijn uitgezaaid naar andere organen en dat de kans hierop toeneemt met het groeien van de tumor. Helaas is dat niet zo. Het is namelijk goed mogelijk dat erg kleine tumoren al uitzaaiingen hebben en dat je dat bij grote tumoren nog niet ziet. Je kans op genezing van borstkanker hangt dus voor een groot stuk af van het al of niet hebben van deze uitzaaiingen. Het is dan ook niet zo dat als je kanker vroeger vaststelt, dat je dan per definitie een betere prognose hebt.

Intussen zijn er in heel wat landen borstscreeningsonderzoeken gebeurd. Wat blijkt nu? Dat je over het algemeen wel kan zeggen dat door het screenen van een bevolking de gemiddelde kans op sterven aan borstkanker kleiner wordt, waarschijnlijk tussen 15 en 20%. Dat lijkt op het eerste gezicht heel wat.

Maar als de kans om te sterven aan borstkanker op zich al niet erg groot is, ongeveer 0,05%, dan is de winst erg klein. Je kan het misschien beter begrijpen op deze manier: je moet ongeveer 2.000 vrouwen tien jaar screenen om 1 vrouw het leven te redden. Dat is op zich zeker de moeite waard. Alleen zijn er dan 1.999 vrouwen die zich tien jaar lang elke twee jaar onnodig ongerust moeten maken over de uitslag van de mammografie. Je moet er ook rekening mee houden dat ongeveer 15 tot 20% van de tumoren door deze screening niet ontdekt worden. De kans dat je dan weer onnodig een biopsie moet ondergaan is 12%. Dat zijn biopsies die je moet laten doen als de mammografie een verdacht letsel laat zien, maar die uiteindelijk geen kanker blijken zijn.

Als je deze screening 25 jaar volhoudt, dan neemt je kans om aan borstkanker te sterven met 0,2% af. Een niet erg grote winst lijkt mij. Blijft dus de vraag of screenen dan niet meer kwaad dan goed doet. Er moet in elk geval aan elke vrouw uitgelegd worden wat de mogelijke complicaties van een screening zijn. Het hangt dan sterk af van de vrouw zelf of haar medische voorgeschiedenis om uit te maken of borstkankerscreening in haar geval wel een voordeel heeft.


Verkoudheid: gewoon even uitzieken!

Het is winter en dat betekent meestal een opflakkering van het aantal verkoudheden. De oorzaak heeft echter niets te maken met de temperatuur of een koude tocht, een verkoudheid krijg je door virussen en daarvan zijn er veel verschillende. Voorbeelden zijn rhinovirussen, het coronavirus, het para-influenzavirus, het enterovirus of ook nog het adenovirus.

Waarom we daar in de winter vaker last van hebben, is omdat we dan vaker binnen zitten en dus dichter bij mekaar. We geven de virussen dan sneller door. Je hoeft maar te niezen en de druppels geladen met virussen verspreiden zich in de omgeving. Deze virussen zijn bovendien erg besmettelijk. Typisch bij een verkoudheid is dat je een verstopte neus krijgt, dat je moet niezen, hoesten en lichte koorts maakt.

Gelukkig is een verkoudheid een korte ziekte die vanzelf over gaat. Antibiotica nemen is dus totaal overbodig. Je kan wel paracetamol gebruiken tegen de koorts en ook neusdruppels kunnen de symptomen verlichten.

Na een dag of drie is de verkoudheid over. Voor volwassenen is het niet abnormaal om 2 tot 4 verkoudheden per jaar te hebben. Bij kinderen kan dat oplopen tot meer dan 10. Daar hoef je je dus geen zorgen over te maken.

Door Koen Bouman
Uit Nina 225, 14 januari 2012