In de zomer heb ik het gegarandeerd zitten. Van zodra mijn gezicht een straaltje zon ziet, staat het vol sproeten. Wat kan ik daartegen doen? Tirza

Sproeten zijn goedaardige kleine rode of lichtbruine vlekken in het gelaat die zichtbaarder worden na blootstelling aan zonlicht. Wanneer er langere tijd minder blootstelling is aan de zon, verbleken de sproeten weer. Een sproet is een concentratie van melanine onder de huid. Melanine is het pigment dat huid, haar en ogen hun kleur geeft. Van jongsaf ontwikkelen er zich sproeten, maar in de loop der jaren kunnen er door zonlicht meer verschijnen. Op oudere leeftijd kun je nieuwe sproeten ontdekken, die ontstaan door zonschade op jonge leeftijd door veelvuldige verbranding van de huid. Of iemand veel of weinig sproeten krijgt, is genetisch bepaald.

Lichte huidtypes hebben doorgaans meer sproeten dan mensen met een donkere huidskleur. Hun melanine is onregelmatiger verdeeld over het lichaam, zij hebben vaak blond of rood haar met lichte ogen en verbranden snel in de zon. We kunnen twee soorten sproeten onderscheiden: epheliden en zomersproeten. De genetisch bepaalde sproeten (epheliden) ontstaan op jonge leeftijd, maar baby's hebben ze nog niet. Ze komen vooral voor bij vrouwen en zijn gelijkmatig verdeeld over het lichaam. Zomersproeten ontstaan onder invloed van de uv-straling van het zonlicht en verhogen het melaninegehalte in de huid. Er ontstaan meer pigmentophopingen en bijgevolg meer sproeten.

Zomersproeten komen dan weer meer voor bij mannen, voornamelijk op hun torso. Ook kinderen die veel buiten spelen, krijgen ze snel. Zomersproeten verdwijnen vanzelf als je uit de zon blijft. Door de zon kunnen de genetisch bepaalde sproeten donkerder worden, en weer verbleken wanneer er geen zonlicht meer op de huid schijnt. Voorkomen van het aankleuren van sproeten kan dus door de blootstelling aan zonlicht te beperken of een goede zonnebrandcrème te gebruiken. Er bestaan peelings die in ervaren handen genetisch bepaalde sproeten kunnen bleken. Uit de zon blijven zorgt er wel voor dat de sproeten niet donkerder kleuren.

Sproeten zijn niet kwaadaardig en ongevaarlijk voor de gezondheid. Er bestaat wel een grotere kans op huidafwijkingen. Belangrijk is te kijken of je te maken hebt met een sproet of een moedervlek. Een moedervlek is ook een pigmentophoping maar zit dieper in de huid. Moedervlekken veroorzaken over het algemeen geen problemen, maar indien ze groter worden, gaan jeuken of bloeden, is het van belang om een dokter te raadplegen aangezien moedervlekken wel kwaadaardig kunnen worden.


Nu en dan hoor ik een fluittoon

Vooral als ik een avondje op café heb gezeten, hoor ik de dag erna weleens een fluittoon. Meestal gaat dat snel over, heel zelden heb ik er dagen aan een stuk last van. Hoe komt dat? Is dit wat ze 'oorsuizen' noemen? Gerlinde

Wat hebben Bono, Phil Collins, Bart Peeters, Stijn Meuris en Barbra Streisand gemeen? Het zijn muzikanten en ze hebben last van oorsuizen of tinnitus. Steeds meer jonge mensen kampen ermee, onder andere door de hoge decibels op concerten of in discotheken. Een volume rond de 100 dB kan na tien minuten al acute gehoorschade veroorzaken. Maar niet alle oorsuizen wordt veroorzaakt door geluidsoverlast.

Oorsuizen is het horen van sis-, fluit-, brom- of pieptonen in één of beide oren. Het waargenomen geluid kan zo luid zijn dat het horen wordt belemmerd. Patiënten kunnen door hun oorsuizen last hebben van depressie en slaapstoornissen. Bij één op de vijf geeft dit oorsuizen aanleiding tot een belangrijk verlies van levenskwaliteit. Oorsuizen kan onderverdeeld worden in twee soorten: pulsatiel (kloppend) oorsuizen, veroorzaakt door een afwijking aan de bloedvaten in de oorstreek, en niet-pulsatiel oorsuizen, veroorzaakt
door afwijkingen van het gehoorstelsel.
 
Oorspronkelijk werd aangenomen dat de oorzaak van oorsuizen in het oor lag, maar waarschijnlijk ligt de oorzaak in het gehoorgebied van de hersenen, die overactief reageren op een letsel van de gehoorzenuw. Deze continue signalen van de hersenen veroorzaken het 'fantoomgeluid'. Mogelijke oorzaken zijn heel harde geluiden, een emotionele overbelasting, gehoorverlies door ouderdom, het gebruik van medicijnen die toxisch zijn voor het gehoorstelsel, sommige hersentumoren, een hoge bloeddruk, middenoorontsteking en nog andere. Maar bij vele patiënten wordt geen onderliggende oorzaak gevonden. Alleen een grondig onderzoek en functietesten kunnen de behandelingswijze bepalen. Zowel neus-, keel- en oorartsen als neurochirurgen spelen een belangrijke rol.

Tot op vandaag bestaat er geen behandeling die doeltreffend is. Enkele vormen kunnen behandeld worden, andere zijn niet te behandelen en permanent. Om in slaap te geraken, is het soms noodzakelijk om stilte te voorkomen en muziek op te zetten. Je kan ook een apparaat dragen of in het hoofdkussen verstoppen, dat een maskerend geluid maakt. Soms helpen antidepressiva, of een zinksupplement. In ernstige gevallen kan een implantaat in het gehoorgebied van de hersenen geplaatst worden. Dat geeft elektrische schokjes aan het overactieve deel van de hersenen. In die gevallen waar geen oorzakelijke behandeling kan gegeven worden, kan een hyperbare zuurstoftherapie soms uitkomst bieden.

Door Nathalie Petit
Uit Nina 164, 5 juni 2010