Ik heb veel geboortevlekken. Om de hoeveel tijd laat ik die best onderzoeken om een melanoom te voorkomen? Emilie

We spreken over een melanoom als een pigmentvlek (moedervlek) kwaadaardig ontaardt. Maar het kan ook ontstaan uit voordien normale huid. Het is een ernstige vorm van kanker, want het heeft een hoog sterftecijfer en kan overal op het lichaam voorkomen. Daarnaast zijn er ook niet-melanome huidkankers die minder gevaarlijk zijn, maar ongeveer tien keer meer voorkomen.

Er zijn verschillende risicofactoren voor het ontwikkelen van melanomen. Blootstelling aan de zon, langdurig of kort maar intensief, is de bekendste. Het risico op huidkanker stijgt ook als er in de familie gevallen zijn. Het hebben van meer dan honderd pigmentvlekken op het lichaam waarvan er minstens drie een afwijkend uitzicht hebben (maar daarvoor nog niet kwaadaardig) is nog een risicofactor. Wie een aangeboren pigmentvlek heeft, moet ook opletten. Verder zijn er ook een aantal familiale genmutaties die melanomen kunnen veroorzaken. Meerdere leden van de familie ontwikkelen dan melanomen.

Aan wat herken je een mogelijk melanoom? Daarvoor bestaat de eenvoudige ABCDE-regel. Een asymmetrische vlek, verheven boord, verschillende kleuren (color), een diameter groter dan 6 cm of een vlek die van aspect verandert (evolution) zijn diagnostische criteria. Als een pigmentvlek begint te jeuken, te branden of pijn te doen, te schilferen of te bloeden, te welven of er treedt een witte of rode rand rond de vlek op, dan maak je ook best een afspraak bij de dermatoloog.

De behandeling van een melanoom bestaat uit het chirurgisch verwijderen van het letsel, al dan niet met de lymfeklieren in de buurt, en een nauwkeurige opvolging gedurende de tien volgende jaren. In geval van uitgezaaide melanomen wordt chemotherapie toegediend.

Het beste is natuurlijk een melanoom te voorkomen. Vermijd daarom een te intensieve blootstelling aan de zon (zeker tussen 11 en 16 uur), gebruik zonnecrème met een voldoende hoge beschermingsfactor en draag beschermende kledij. Andere tips om veilig te zonnen lees je op http://www.huidkanker.be. Je kan er jouw huidtype op bepalen en te weten komen welke factor zonnecrème je best gebruikt naargelang de uv-index.

Jaarlijks neemt België deel aan de Euromelanoma Dag. Die week kan je gratis bij de dermatoloog terecht. Op http://www.euromelanoma.org/belgium lees je er alles over en kan je jouw persoonlijk risico op huidkanker berekenen.


Oei, ik groei!

Vele jonge ouders kennen het gevoel van machteloosheid, onzekerheid, angst en vermoeidheid wanneer hun jonge baby ontroostbaar huilt of zeurderig is. Vooral moeders voelen zich wanhopig en gevoelens als ergernis, schuld of soms agressie wisselen elkaar af.

Bovendien raken ze in de war door uiteenlopende, goedbedoelde adviezen van familie, vrienden of buren. Baby's huilen niet voor niets; ze zijn van slag doordat hun ontwikkeling plots verandert. Daardoor leren ze nieuwe dingen. Maar soms kan dat schrikken zijn voor je baby, die zijn vertrouwde omgeving verliest. Op zulke momenten verlangt hij naar het vertrouwde en grijpt hij/zij terug naar mama.

Dit boek beschrijft de tien sprongen in de mentale ontwikkeling van iedere baby tijdens zijn eerste 20 levensmaanden. Je leest er hoe je baby's kijk op de wereld met iedere sprong verandert en hoe hij dit kan gebruiken om vaardigheden bij te leren. Met ervaringen van andere jonge ouders en suggesties hoe je je baby kan helpen.

Oei, ik groei! van Hetty van de Rijt en Frans X. Plooij, Uitgeverij lifetime en Kosmos-Z&K Uitgevers Utrecht/Antwerpen.


Hoe kan ik organen doneren als ik dood ben?

Stel, ik wil na mijn dood mijn organen doneren, wat moet ik dan doen? Eliza

In ons land is het sinds 1987 zo dat iedereen die zich niet vooraf verzet, verondersteld wordt bereid te zijn organen te schenken na zijn dood. Bij een post mortem donatie is de donor overleden door een hersen- of hartfalen. Weefsels en (delen van) organen worden dan van de overledene afgenomen en getransplanteerd in de zieke patiënt. Een uitdrukkelijke toestemming is niet nodig. De familie van de overledene (vader, moeder, kinderen en echtgenoot) kan verzet aantekenen. Maar als je wil dat jouw beslissing geeerbiedigd wordt, kan je dat uitdrukkelijk te kennen geven.

Iedere, al dan niet meerderjarige persoon, die sedert zes maanden ingeschreven is in het bevolkingsregister of in het vreemdelingenregister en in staat is zijn wil kenbaar te maken, kan zich tot de dienst bevolking van zijn woonplaats wenden. Daar kan je ofwel verzet aantekenen tegen de afname van organen of weefsel na jouw overlijden of je instemming geven in een uitdrukkelijke wilsbeschikking als kandidaat-orgaandonor na je overlijden. Jouw naasten kunnen dan niet tegen jouw wil ingaan. Je verklaring wordt opgenomen in het Rijksregister, dat na het overlijden voor elke orgaan- of weefselverwijdering geraadpleegd moet worden. Daarna krijg je een officieel getuigschrift.

Transplantatiecoördinatoren kunnen het Rijksregister 24 uur per dag raadplegen en zo onmiddellijk handelen. Orgaandonatie is anoniem en wordt uitgevoerd met respect voor het stoffelijk overschot van de overledene. Dankzij orgaan- en weefseltransplantaties kan het leven of de levenskwaliteit van veel mensen met een zware aandoening gered of verbeterd worden. Meer informatie vind je op http://www.beldonor.be en op http://www.reborntobealive.be

Door Nathalie Petit
Uit Nina 148, 13 februari 2010