«Van mijn moeder geleerd», verduidelijkt mijn vriendin, als ik bewonderend toekijk hoe ze quasi professioneel haar lippen stift. «'s Avonds moest ze vaak met mijn vader naar glamourfeestjes. We hadden natuurlijk een oppas, maar voor ze wegging, mocht ik kiezen welke jurk ze zou aantrekken, en toekijken terwijl ze zich opmaakte, oogschaduw, mascara en rouge opbracht. En nu ik eraan terugdenk: waarschijnlijk had ze zelf wel al een selectie kleren klaargelegd.»

Hoe diep ik ook graaf, nergens in mijn herinneringen vind ik een gelijkaardig beeld. Mijn moeder had niks met glamour of make-up: ik geloof zelfs dat ik haar als zestienjarige heb aangespoord om voor het eerst dagcrème te gebruiken. Mooi was ze wél. Op een foto uit de oude doos zit ze met mij onder een parasol in de tuin: een stralende jonge vrouw, met blozende wangen, een weelderige bos glanzende krullen en heldere ogen. Zonder lipstick.

«Van mijn moeder geleerd», doet mijn ex nostalgisch als hij in de zomerhutsepot met verse erwtjes roert. «'s Morgens na het ontbijt begon ze al aan het middageten, en verzamelde de broodkruimels voor de soep.» Ook hier kan ik geen weerwerk bieden: mijn moeder beschouwde koken hoogstens als een onvermijdelijk, steeds terugkerend karwei waaraan ze zoveel mogelijk probeerde te ontsnappen, en dat ze als het echt niet anders kon, zonder veel vreugde of inspiratie afraffelde, al waren haar coq au vin en konijn met Rodenbach klassiekers binnen de familie.

Wat heb ik dan wel van mijn moeder geleerd, ga ik bij mezelf te rade? Dat de ochtendstond goud in de mond heeft - al heeft het even geduurd voor ik daarvan overtuigd was. Dat je van buiten lopen met natte haren een verkoudheid krijgt. Dat er altijd een woord is dat nog beter uitdrukt wat je voelt dan de door jou gebruikte term. Eens, toen ik met mijn moeder door het park van school naar huis terugliep, zei ik iets over een 'stralend' blauwe lucht. «Zo'n banale omschrijving», was haar reactie. «Vind eens een beter woord.»

En dat werken leuk kan zijn. Dat heb ik van haar geleerd. Omdat ze haar job als lerares wiskunde met zoveel bezieling en enthousiasme uitoefende, kreeg ik al heel vroeg het idee dat werk veel meer was dan iets waarmee je geld kon verdienen. Nee, zoals mijn moeder me dat voordeed, was het een kans om al je talenten te ontplooien, om iets te betekenen voor de medemens, een bron van vreugde en voldoening. Die overtuiging gaf me de kracht om voluit te gaan voor wat ik écht wilde doen: schrijven.

Geen geringe erfenis, denk ik nu. Lippenstift aanbrengen leer ik dan wel uit de NINA, en dat mijn repertoire in de keuken zeer beperkt is: en dan? Zelfs sterrenchefs hebben tegenwoordig kant-en-klare gerechten.

Uit Nina 160, 8 mei 2010