«Vrijdag moet ik met Silke naar een galabal», zegt mijn zoon somber. «Hé nee», reageer ik bepaald niet enthousiast. «Je weet dat ik graag heb dat we die avond allemaal samen eten, zo na je kotweek.» «En ik moet een pak aan», vervolgt hij nog somberder, en zonder acht te slaan op mijn protest.

Even ben ik sprakeloos. «Een pak?», breng ik ongelovig uit. «Jij in een pak? Jij, die altijd zo'n grote mond opzette dat je nog liever stíérf dan je zo uit te dossen? Die ik slechts met grote moeite en heftige discussies kon overhalen om níét in short naar het examen te gaan? Die het 'totaal belachelijk' en 'onaanvaardbaar' vond dat mensen beoordeeld werden op basis van de kleren die ze droegen?»

Ik denk terug aan alle verhitte woordenwisselingen die we daar in het verleden over hadden. Dat een net pak bij een theaterpremière een uiting van respect kon zijn voor de inspanningen van het toneelgezelschap: ik kon hem niet overtuigen. Dat een keurig T- shirt, zonder vlekken, op een familiefeest geen bewijs was van capitulatie of zwakheid, maar integendeel bereidheid toonde om zich in te leven in de ander: ik kreeg het er niet in.

«Waarom zou ik rekening moeten houden met allerlei volstrekt belachelijke en onredelijke kledingvoorschriften?», luidde zijn verdict. En nu gaat hij alsnog overstag, niet voor mij, maar voor zijn vriendin, en ik voel even een steek van jaloezie. Voor haar wel, denk ik, maar duw de gedachte snel weg, want in die valkuil wil ik niet trappen.

«Ik heb er met Silke ook ruzie over gehad», zegt hij, alsof hij mijn gedachten leest. «Ik heb haar uitgelegd dat het tegen mijn principes is om me zo uit te dossen, maar ze vindt het niet leuk als ik in jeans ga.» «Principes, principes, spaar dat woord maar voor zwaardere kwesties», mopper ik. «En trouwens, als je moet kiezen tussen liefde en principes... Ga dan maar met haar kijken voor een pak.»

De bewuste vrijdag komt hij opgewekt thuis met twee grote zakken van H&M. «Kijk», zegt hij, en haalt een nette grijze broek tevoorschijn, en een stijlvol overhemd. «Silke vond het ook oké, en ik hoef mijn principes niet te verloochenen.» Geen jeans dus, maar ook geen pak. Het staat hem beeldig.

«Goh», zeg ik bewonderend, en bedenk wat hij de afgelopen week niet allemaal geleerd heeft. Hoe je jezelf trouw kunt blijven, en tegelijk rekening kunt houden met de ander. De kunst van het onderhandelen en de kracht van een compromis. Zoveel dat het mij (bijna) niet meer stoort dat hij aan écht studeren nauwelijks toekomt.

Uit Nina 151, 6 maart 2010