Veilig vrijen, is dat alleen mijn verantwoordelijkheid?

Nieuwe mannen, metromannen, allemaal goed en wel. Maar toch zijn het nog vaak vrouwen die het onderwerp 'veilig vrijen' moeten aansnijden. Ligt de verantwoordelijkheid van anticonceptie dan nog altijd bij ons? Martine

Dat veilig vrijen niet langer alleen de verantwoordelijkheid is van een vrouw, daar is men het over eens. Meer en meer vrouwen vinden het een last om de verantwoordelijkheid van anticonceptie alleen te dragen. Mannen moeten maar hun steentje bijdragen. Die omschakeling merk je ook in de seksuele opvoeding: jongens moeten op dit domein meer verantwoordelijkheid leren nemen. Want het gaat over meer dan het voorkomen van een ongewenste zwangerschap, ook aids, soa's, seksueel misbruik en ongewenste seks komen aan bod.

Uit onderzoek blijkt dat mensen die ervan uitgaan dat de partner wel alles zal regelen, eerder een passieve houding aannemen wanneer het gaat om verantwoordelijkheid dragen. En vrouwen kunnen dan wel zorgen dat ze niet zwanger worden, maar soa's vermijden is iets anders. Een condoom gebruiken kan je als vrouw moeilijk alleen. Vrouwen voelen een extra druk: zij moeten onderhandelen op een terrein waar hij het voor het zeggen heeft. Mannen werden hierdoor in het verleden pas laat in de verantwoordelijkheid rond veilig vrijen betrokken: pas net op het moment van de daad zelf. En dan vooral op een negatieve manier: als diegenen die hun verantwoordelijkheid niet namen, die meisjes onder druk zetten, die machogedrag vertoonden. Dit klopt niet helemaal met het perspectief van de meeste mannen op seks: positieve seksuele verlangens enerzijds, maar ook onzekerheid en prestatiedruk anderzijds. Vrouwen kunnen bijvoorbeeld vooraf hun pil nemen, terwijl mannen op het moment zelf nog een condoom moeten bovenhalen. Ook dit wordt als oorzaak gezien waarom vrouwen zolang verantwoordelijk zijn gebleven voor anticonceptie.

Daarnaast speelt het romantische beeld dat mensen in een relatie trouw zijn en soa's dus geen risico vormen. Zelfs al kunnen die vroeger opgelopen zijn en is de partner minder trouw dan hij of zij beweert. Uit onderzoek blijkt dat hoe sterker het geloof in het romantische beeld, hoe minder waarschijnlijk er een condoom werd gebruikt bij de laatste vrijpartij en hoe minder positief de attitude daartegenover.

Ook de aard van de relatie met de partner heeft een belangrijke invloed. Zo blijkt bijvoorbeeld een condoom moeilijker bespreekbaar tussen partners in een vaste relatie dan tussen vreemden. Veel risicogedrag is te begrijpen vanuit de bekommernis en intentie van koppels om (het koste wat het kost) de relatie te behouden of voort te zetten. Wanneer het verschil te groot is tussen wat goed en gezond is voor het individu (bijvoorbeeld condoomgebruik) en wat voor de relatie goed is (bijvoorbeeld een mogelijk vervelend gesprek), kiezen koppels meestal voor de relatie. In deze struisvogelpolitiek zijn vooral mannen goed. Dat komt omdat vrouwen sneller uit zijn op verandering en sneller negatieve emoties en beschuldigingen uiten.

Ten slotte vinden vrouwen dat het meer aanvaardbaar is voor mannen dan voor hen om een condoom bij zich te hebben. Mannen maken dit sekseverschil niet. Maar dat weten de vrouwen niet. Dus kopen zij geen condoom, omdat ze denken dat ook mannen denken dat dit niet hoort. Maar mannen gaan ervan uit dat als een vrouw een condoom wil gebruiken, ze daar zelf mee voor de dag zal komen.

Door samen verantwoordelijk te zijn voor de gezondheid van de andere, wordt veilig vrijen de verantwoordelijkheid van allebei.

 
Mijn vriend kijkt liever naar porno

Mijn vriend en ik zijn anderhalf jaar samen en in bed geeft het geen vuurwerk. Tijdens de daad gebeurt het regelmatig dat zijn penis slap wordt of dat hij niet kan klaarkomen. Volgens hem heeft het te maken met zijn ongezonde levensstijl, volgens mij is het psychologisch. Maar hij doet wel zijn best om me te bevredigen. Wat me mateloos stoort, is dat we niet veel seks hebben en hij toch regelmatig pornokijkt. Ik vind het jammer dat hij zijn energie in zoiets virtueels steekt, en niet in mij. Moet ik hierover praten? We hebben al zoveel discussies achter de rug.

Vooraleer je aan een gesprek begint, moet je jezelf een aantal vragen stellen. Wil je meer seks? Wil je andere seks? Wil je dat hij je meer toont dat hij je aantrekkelijk vindt? Wil je dat hij meer initiatief neemt of meer positief reageert op jouw initiatief? De porno lijkt me hier niet echt de oorzaak van je probleem of van je seksuele onvrede. Die gaat duidelijk over het feit dat je zijn falend presteren verbindt aan een afwijzing van jou als persoon.

Tijdens een gesprek kan je je vriend vragen of de stimulatie bij hem voldoende is. Hij doet wel zijn best om jou te bevredigen, maar is hij zelf voldoende opgewonden? Focust hij zich misschien te veel op jou? Klaarkomen wil nog altijd zeggen dat je je op een bepaald moment even verliest. Zou hij het durven zeggen wanneer hij jullie seksleven niet spannend genoeg vindt? Misschien dat hij dat niet ziet zitten omdat jullie nu eindelijk wat rust hebben gevonden. Maar ook voor jou, Barbara: hoe ga jij je voelen als hij je zegt dat hij jullie seksleven niet opwindend genoeg vindt? Ben je bereid om dan rustig te luisteren?

Uiteraard kan door zijn levensstijl de gevoeligheid van zijn 'opwindingssysteem' wat afgestompt zijn. Uit je mail is het ook niet duidelijk hoe oud jullie zijn want ook dat speelt mee. Luister naar zijn deel van het verhaal en ik hoop dat jullie elkaar weer ontdekken tussen de lakens en erbuiten!

Uit Nina 141, 28 november 2009